Du học Nhật Bản nên học ngành gì là câu hỏi không có đáp án chung cho mọi người, vì ngành phù hợp còn phụ thuộc vào sở thích, năng lực, tài chính và định hướng sau tốt nghiệp. Bài viết giới thiệu số liệu thực tế về các ngành du học sinh đang theo học, những nhóm công việc du học sinh thường làm khi ở lại Nhật, cùng bộ câu hỏi giúp bạn tự cân nhắc.
Không có ngành tốt nhất, chỉ có ngành phù hợp
Nhiều bạn muốn chọn ngành “hot” nhưng lại chưa rõ mình có hợp với ngành đó hay không. Thực tế, khi chọn ngành bạn nên nhìn vào bốn yếu tố:
- Sở thích và năng lực: bạn đủ hứng thú để học nhiều năm với ngành này không.
- Trình độ tiếng Nhật: mỗi ngành đòi hỏi mức tiếng Nhật khác nhau cả khi học lẫn khi đi làm.
- Khả năng tài chính: học phí và chi phí thực hành chênh lệch theo ngành và theo trường.
- Mục tiêu sau tốt nghiệp: ở lại Nhật làm việc hay quay về Việt Nam.
Các số liệu dưới đây chỉ giúp bạn hình dung bức tranh chung, không phải bảng xếp hạng ngành nên theo.
Du học sinh tại Nhật đang học ngành nào?
Theo khảo sát của Tổ chức Hỗ trợ Sinh viên Nhật Bản (JASSO), tính đến ngày 1/5/2025 có 408.069 lưu học sinh tại Nhật. Trong đó, 267.895 người học ở bậc cao đẳng, đại học, sau đại học và trường nghề chuyên môn (chưa tính trường tiếng Nhật). Phân theo nhóm ngành như sau:
| Nhóm ngành | Số lưu học sinh | Tỷ lệ |
|---|---|---|
| Khoa học xã hội | 95.288 | 35,6% |
| Nhân văn | 55.779 | 20,8% |
| Kỹ thuật | 49.255 | 18,4% |
| Nghệ thuật | 17.332 | 6,5% |
| Sức khỏe | 7.992 | 3,0% |
| Các nhóm khác (lý học, nông học, gia chính, giáo dục và ngành khác) | 42.249 | 15,8% |
Khoa học xã hội chiếm tỷ lệ lớn nhất, tiếp theo là nhân văn và kỹ thuật. Đây là số liệu chung của tất cả quốc tịch, và mỗi nhóm ngành gồm nhiều chuyên ngành khác nhau, nên bạn cần xem chương trình học cụ thể của từng trường trước khi quyết định.
Du học sinh làm công việc gì khi ở lại Nhật?
Theo Cục Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú Nhật Bản, năm 2024 có 41.142 hồ sơ của du học sinh xin đổi tư cách lưu trú để đi làm tại doanh nghiệp Nhật được xử lý, trong đó 39.766 hồ sơ được chấp thuận. Việt Nam có 8.484 người, đứng thứ hai sau Trung Quốc.
- Tư cách lưu trú sau khi đổi: 78,9% sang diện “Kỹ thuật, Tri thức nhân văn, Nghiệp vụ quốc tế”, 6,3% sang diện Kỹ năng đặc định số 1.
- Nhóm công việc phổ biến: biên phiên dịch (12,5%), xử lý thông tin và kỹ thuật thông tin (9,5%), quản lý (8,7%), giao dịch với nước ngoài (4,7%).
- Lĩnh vực nơi làm việc: bán lẻ chiếm 10,2%, thông tin và truyền thông chiếm 9,3%, ngành sản xuất chiếm 13,6%.
- Mức lương hằng tháng: nhóm 200.000 đến dưới 250.000 yên chiếm 46,1%.
Về học vấn, người tốt nghiệp đại học chiếm 44,7%, tốt nghiệp trường nghề chiếm 24,5% và người có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ chiếm 24,0%. Đây là số liệu chung của mọi quốc tịch, chỉ phản ánh bức tranh chung và không phải cam kết về việc làm.
Vì sao chuyên ngành ảnh hưởng đến việc ở lại làm việc?
Với diện “Kỹ thuật, Tri thức nhân văn, Nghiệp vụ quốc tế”, công việc thường cần liên quan đến kiến thức hoặc chuyên ngành mà bạn đã học. Cách xét mối liên hệ này có thể khác nhau giữa người tốt nghiệp đại học và người tốt nghiệp trường nghề, và quy định cũng có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, nếu bạn muốn ở lại làm việc sau khi học, hãy tìm hiểu thông tin mới nhất từ trường và cơ quan chức năng ngay từ lúc chọn ngành, không đợi đến khi sắp tốt nghiệp.
Các nhóm ngành thường được cân nhắc
Bảng dưới đây gợi ý một số nhóm ngành quen thuộc, chỉ mang tính tham khảo để bạn đối chiếu với bản thân, không phải khuyến nghị nên chọn ngành nào:
| Nhóm ngành | Có thể phù hợp nếu bạn | Điều cần cân nhắc |
|---|---|---|
| Kinh doanh, quản trị, kinh tế | Thích làm việc với con số, tổ chức và giao tiếp | Cần tiếng Nhật đủ tốt để học và làm việc với đồng nghiệp, khách hàng |
| Kỹ thuật, công nghệ thông tin | Thích tư duy logic, thực hành, làm ra sản phẩm | Chương trình thường cần nền tảng toán, tin học và nhiều giờ thực hành |
| Ngôn ngữ, du lịch, khách sạn | Giao tiếp tốt, thích dịch vụ và môi trường đa văn hóa | Thường đòi hỏi trình độ tiếng Nhật cao ở cả đầu vào lẫn khi làm việc |
| Chăm sóc sức khỏe, điều dưỡng | Kiên nhẫn, quan tâm đến việc chăm sóc người khác | Mỗi ngành có yêu cầu tiếng Nhật và quy định chuyên môn riêng, cần hỏi kỹ |
| Thiết kế, nghệ thuật, ẩm thực, làm đẹp | Thiên về tay nghề, sáng tạo, thích học đi đôi với làm | Học phí và phí thực hành khác nhau nhiều theo ngành và trường |
Bộ câu hỏi giúp bạn chọn ngành
- Bạn thật sự thích và có khả năng theo đuổi lĩnh vực nào trong vài năm tới?
- Trình độ tiếng Nhật hiện tại của bạn ở mức nào, và ngành bạn quan tâm cần mức tiếng Nhật ra sao?
- Gia đình có thể chuẩn bị tài chính cho cả lộ trình, gồm trường tiếng, trường chính và sinh hoạt phí không?
- Bạn muốn ở lại Nhật làm việc hay quay về Việt Nam sau khi tốt nghiệp?
- Trường bạn quan tâm có chương trình học thực tế, hỗ trợ tìm việc và thông tin về tình hình tốt nghiệp không?
Nếu bạn thiên về hướng kỹ thuật thực hành, có thể tham khảo lộ trình du học Nhật Bản ngành ô tô làm ví dụ về cách đi từ trường tiếng đến trường nghề.
Những sai lầm thường gặp khi chọn ngành
- Chọn theo lời đồn: nghe nói ngành nào dễ xin việc rồi chọn, mà không xem mình có phù hợp không.
- Không tìm hiểu nội dung học thực tế: tên ngành giống nhau nhưng chương trình mỗi trường có thể khác nhau.
- Chỉ nhìn học phí: học phí thấp chưa chắc phù hợp nếu chương trình hoặc địa điểm không đúng nhu cầu.
- Chọn ngành trước, tính tiếng Nhật sau: trình độ tiếng Nhật ảnh hưởng đến khả năng theo kịp chương trình.
- Không hỏi lại thông tin chính thức: điều kiện và quy định có thể thay đổi, nên cần xác nhận với nhà trường.
Chọn ngành là quyết định ảnh hưởng nhiều năm, vì vậy hãy dành thời gian tìm hiểu kỹ và đối chiếu với nhiều nguồn thông tin trước khi quyết định.
Miễn trách nhiệm: Nội dung bài mang tính tham khảo để hình dung bức tranh chung, không phải khuyến nghị chọn ngành hay cam kết về việc làm, cư trú. Số liệu có thể thay đổi theo từng năm, điều kiện của từng trường và quy định hiện hành. Vui lòng xác nhận lại với nhà trường và cơ quan chức năng trước khi đưa ra quyết định.
Nếu bạn muốn được tư vấn lộ trình du học và cách chọn ngành phù hợp với hồ sơ của mình, hãy liên hệ Trung tâm Nhật ngữ Minh Lan để được hỗ trợ.
TRUNG TÂM NHẬT NGỮ MINH LAN – CẦN THƠ
- Địa chỉ: Số 09 Mậu Thân (chân cầu Rạch Ngỗng), phường Cái Khế, Tp. Cần Thơ.
- Tư vấn & Đăng ký ghi danh: 0931863496.
- Email: pluscantho@gmail.com – Website: www.nhatngucantho.com.
- Giấy Chứng Nhận DN: 1801669235. Ngày cấp phép: 14/05/2020.