Tokutei Gino 1 ở Nhật được mấy năm là câu hỏi quan trọng nhất của người đang cân nhắc diện kỹ năng đặc định, vì nó quyết định kế hoạch làm việc và tiết kiệm của bạn. Câu trả lời ngắn gọn: tối đa 5 năm tính gộp, và mỗi lần được cấp hoặc gia hạn tư cách lưu trú không vượt quá 3 năm. Bài viết giải thích cách tính 5 năm, những khoảng thời gian không bị tính và con đường tiếp theo là Tokutei 2, theo hướng dẫn của Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản.
Câu trả lời nhanh: 5 năm gộp, mỗi lần không quá 3 năm
Theo Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản, thời gian lưu trú ở tư cách Tokutei 1 phải nằm trong 5 năm tính gộp theo nguyên tắc chung. Còn thời hạn ghi trên thẻ cư trú mỗi lần do Bộ trưởng Tư pháp chỉ định theo từng người, không vượt quá 3 năm. Nói cách khác, 5 năm không phải là thời gian được cấp một lần mà là tổng thời gian cộng dồn qua các lần cấp và gia hạn.

Nếu số năm còn lại trong tổng 5 năm ít hơn thời hạn bạn muốn, bạn có thể không được cấp đủ thời hạn mong muốn. Ví dụ, khi gần chạm mốc 5 năm, thời hạn được cấp sẽ phụ thuộc vào thời gian còn lại.
Thời hạn 5 năm được tính như thế nào?
Không phải chỉ có những ngày bạn đi làm mới được tính. Theo trang hướng dẫn của Cục Xuất nhập cảnh, tổng thời gian 5 năm bao gồm:
- Thời gian ở tư cách Tokutei 1, kể cả khoảng thời gian không đi làm.
- Thời gian ra nước ngoài bằng giấy phép tái nhập cảnh (kể cả tái nhập cảnh tự động). Vì vậy về nước dài ngày không làm dừng thời gian tính.
- Thời gian ở tư cách Hoạt động đặc định khi bạn chuyển sang Tokutei 1.

Một số khoảng thời gian được loại khỏi tổng 5 năm, nhưng chỉ khi bạn làm thủ tục và được chấp thuận:
- Không thể tái nhập cảnh vì lý do bất khả kháng, chẳng hạn biện pháp từ chối nhập cảnh để chống dịch bệnh.
- Nghỉ thai sản và nghỉ chăm con nhỏ theo quy định pháp luật lao động Nhật Bản.
- Nghỉ vì bệnh hoặc chấn thương: khoảng nghỉ phải liên tục hơn 1 tháng, theo nguyên tắc không quá 1 năm. Nếu do tai nạn lao động thì không quá 3 năm.
Để áp dụng các trường hợp trên, bạn nộp hồ sơ trong khoảng từ 3 tháng trước khi đủ 5 năm cho đến hết thời gian đó, kèm giấy tờ chứng minh như giấy khám bệnh, bảng chấm công hoặc giấy tờ nghỉ thai sản. Hồ sơ chỉ được chấp thuận khi cơ quan xét duyệt thấy có lý do thích đáng.
Ngoài ra, có một trường hợp có thể kéo dài tổng thời gian lên 6 năm: bạn không đỗ bài thi Tokutei 2 nhưng đạt từ 80% điểm chuẩn ở tất cả các bài thi cần thiết, đồng thời cam kết tiếp tục thi và xin chuyển tư cách ngay khi đỗ.
Mỗi lần cấp tư cách lưu trú kéo dài bao lâu?
Với Tokutei 1, thời hạn mỗi lần không quá 3 năm. Với Tokutei 2, thời hạn mỗi lần là 3 năm, 2 năm, 1 năm hoặc 6 tháng. Một số tài liệu cũ ghi thời hạn mỗi lần ngắn hơn, vì vậy bạn nên dựa vào thông tin hiện hành do Cục Xuất nhập cảnh công bố.
Hết 5 năm thì sao? Con đường lên Tokutei 2
Tokutei 1 dành cho công việc cần kiến thức hoặc kinh nghiệm ở mức tương đối, còn Tokutei 2 dành cho người có kỹ năng thành thạo. Theo Cục Xuất nhập cảnh, với Tokutei 2 không có giới hạn tổng thời gian lưu trú, và vợ/chồng, con có thể sang cùng với tư cách lưu trú dành cho gia đình. Với Tokutei 1, nguyên tắc là không được đưa gia đình đi cùng.

Để lên Tokutei 2, bạn cần đáp ứng yêu cầu về kỹ năng, thường là đỗ bài thi đánh giá Tokutei 2 của lĩnh vực mình làm. Theo thông báo của Cục năm 2023, Tokutei 2 mở cho các lĩnh vực của Tokutei 1 trừ điều dưỡng và chăm sóc (Kaigo), vì lĩnh vực này đã có tư cách lưu trú Kaigo riêng. Từ đó đến nay Nhật Bản đã bổ sung thêm một số lĩnh vực, nên bạn cần kiểm tra điều kiện Tokutei 2 của đúng lĩnh vực mình làm. Bạn có thể đọc thêm bài Tokutei 1 hay Tokutei 2 dành cho thực tập sinh về nước để so sánh chi tiết.

Kinh nghiệm quản lý thời hạn Tokutei 1
- Tự theo dõi tổng thời gian đã ở: Cục cho biết bạn có thể dựa vào hồ sơ xuất nhập cảnh của chính mình để tính. Khi yêu cầu công khai hồ sơ này, hãy ghi rõ lý do là để xác nhận thời gian lưu trú gộp. Cục không giải đáp việc tính toán qua điện thoại hoặc tại quầy.
- Lên kế hoạch cho Tokutei 2 từ sớm: 5 năm trôi nhanh, nên hãy tìm hiểu bài thi và điều kiện của lĩnh vực mình làm ngay từ những năm đầu.
- Lưu giữ giấy tờ chứng minh: nếu từng nghỉ thai sản, nghỉ chăm con hoặc nghỉ vì bệnh, hãy giữ giấy khám, bảng chấm công và giấy tờ liên quan để dùng khi cần.
- Hỏi công ty hoặc tổ chức hỗ trợ: trước khi gia hạn hoặc đổi nơi làm việc, hãy xác nhận số thời gian còn lại trong tổng 5 năm.
- Cẩn trọng khi ở nước ngoài lâu: thời gian ra nước ngoài bằng giấy phép tái nhập cảnh vẫn được tính vào 5 năm.
Câu hỏi thường gặp
Về nước chơi một thời gian có bị trừ khỏi 5 năm không? Không. Thời gian ra nước ngoài bằng giấy phép tái nhập cảnh vẫn được tính vào tổng 5 năm.
Thời gian làm thực tập sinh có tính vào 5 năm không? Các khoản Cục liệt kê là được tính gồm thời gian ở tư cách Tokutei 1 và tư cách Hoạt động đặc định khi chuyển sang Tokutei 1, không nhắc đến thời gian thực tập sinh. Với trường hợp cụ thể của bạn, hãy xác nhận thêm với đơn vị tư vấn hoặc Cục Xuất nhập cảnh.
Hết 5 năm có gia hạn tiếp được không? Theo nguyên tắc, Tokutei 1 không gia hạn quá 5 năm gộp. Con đường tiếp theo là chuyển sang Tokutei 2 hoặc, trong trường hợp đủ điều kiện, được tính tổng thời gian 6 năm như đã nêu ở trên.
Tokutei 1 có đưa vợ, con sang được không? Theo nguyên tắc là không. Tokutei 2 thì được, với tư cách lưu trú dành cho gia đình.
Nếu bạn muốn được tư vấn lộ trình Tokutei phù hợp với ngành nghề của mình, có thể liên hệ Trung tâm Nhật ngữ Minh Lan để được hướng dẫn cụ thể.
Miễn trách nhiệm: Quy định về thời hạn lưu trú, lĩnh vực áp dụng và điều kiện thi có thể thay đổi theo từng thời điểm. Nhật Bản cũng sẽ bắt đầu chế độ Ikusei Shuro (đào tạo và việc làm) từ tháng 4 năm 2027. Vui lòng xác nhận lại thông tin mới nhất với Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản hoặc đơn vị tư vấn.
TRUNG TÂM NHẬT NGỮ MINH LAN – CẦN THƠ
- Địa chỉ: Số 09 Mậu Thân (chân cầu Rạch Ngỗng), phường Cái Khế, Tp. Cần Thơ.
- Tư vấn & Đăng ký ghi danh: 0931863496.
- Email: pluscantho@gmail.com – Website: www.nhatngucantho.com.
- Giấy Chứng Nhận DN: 1801669235. Ngày cấp phép: 14/05/2020.